Laatste update: 06-11-2009
Meewerkende experts: C. Ketelaars, N. Bouman

Lithiumcarbonaat
Valproaat
Carbamazepine

Algemeen

Omdat de bipolaire stemmingsstoornis tamelijk zeldzaam is bij kinderen en jeugdigen, is de hoeveelheid onderzoek naar de effectiviteit, veiligheid en gebruiksaspecten van de stemmingsstabilisatoren beperkt. Binnen deze groep zijn alleen over lithium (Camcolit®, Priadel®), valproaat (Depakine®, Orfiril®) en carbamazepine (Tegretol®) enkele relevante resultaten bij kinderen en jeugdigen te melden.

Werkingsmechanisme 

Lithium zorgt voor een "algemene stabilisatie van neurotransmissie-functie", waarschijnlijk voornamelijk via het phosphoinositol en cyclisch AMP second messenger systeem. Valproaat geeft versterking van de GABA-erge activiteit. Het werkingsmechanisme van carbamazepine is niet afdoende vastgesteld, mogelijk zorgt het voor activatie van het GABA-erge systeem en demping van phosphoinositol productie.

Onderscheidende aspecten binnen de groep

Er zijn lichte verschillen in indicaties en duidelijke verschillen in bijwerkingenprofiel.

Bij het voorschrijven van lithium, valproaat en carbamazepine is kennis over de betreffende richtlijnen uit de volwassenenpsychiatrie noodzakelijk. Bij alle drie de middelen komen ernstige, levensbedreigende bijwerkingen voor. Voor de bijwerkingen: zie volwassenen literatuur. Het voorschrijven van deze middelen hoort in ervaren handen te liggen en binnen een passende infrastructuur. Met name de kinderpsychiatrische aspecten worden in het formularium vermeld.